Natuur ontwikkelen, met ruimte voor mijn dieren.

N12.02 is grasland waarin grasachtigen dominant zijn en kruiden en mossen ten minste 20% van de oppervlakte innemen; het type omvat ook graslanden die zich met beheer daarnaartoe ontwikkelen. De flora- en faunaklasse wordt afzonderlijk beoordeeld. Laag is in de maatlat de klasse die geldt zolang niet aan Midden of Hoog is voldaan; mijn verzoek is om op die klasse te worden beoordeeld en niet aan Midden te worden gehouden. Het plan van 2025 noemde de klasse Hoog voor dit gebied volgens de SNL-systematiek niet realistisch. Foto’s en eigen waarnemingen tonen geen formeel vastgestelde kwaliteitsklasse.^{5, 9, 12}

BIJ12 beschrijft begrazing als gebruikelijke beheervorm voor N12.02, met een dichtheid die past bij de gewasproductie en de bodem. Het beheeradvies koppelt maaien aan afvoeren: gemaaid materiaal wordt altijd afgevoerd. Het adviseert maaien juist niet zolang de productie laag genoeg is om te beweiden. Mijn voorstel volgt die tweede lijn en houdt maaien beperkt tot plekken waar ruigte het grasland verdringt. De foto’s en mijn waarnemingen zijn het vertrekpunt; zij bewijzen nog geen ontwikkeling van de kruidenbedekking over meerdere jaren.^{1, 2, 6}

De ecologische onderbouwing bij het ontwerp-projectbesluit stelt dat de SNL-kwaliteit wordt beoordeeld op het niveau van het hele perceel, de watergang of een cluster van percelen, en dat buiten de maatwerkpercelen met zekerheid aan de eisen moet worden voldaan. Ik sluit voor de beoordeling aan bij die reguliere monitoring van de provincie. Zelf houd ik jaarlijks bij wat ik zie aan bloei, ruigte, blijvend snijsel en kale plekken en pas ik begrazing of plaatselijk onderhoud daarop aan.⁸

Berekend uit de oorspronkelijke provinciale geometrie, kadastrale kaart en BGT. Het totaal gebruikt ongeronde coördinaten; de getoonde waarden zijn afgerond. De berekening is geen terreinmeting.⁴

Op de ambitiekaart van het Natuurbeheerplan staat op H 89 12.770 m² kruiden- en faunarijk grasland en 3.406 m² zoete plas. Mijn verzoek is berekend uit de provinciale ontwerpgeometrie, de kadastrale kaart en de BGT. Waar de twee vlakken verschillen, vraag ik het maatwerk op het volledige N12.02-vlak van de ambitiekaart te leggen.⁴

Het verzoek omvat ook 169,82 m² bestaand ontwerpmaatwerk buiten het berekende beheerland. Dit blijft onderdeel van het verzoek en telt niet als graasruimte. Water, woonerf en feitelijk onbruikbare plekken tellen evenmin als graasruimte. De rechte erfafscheiding op de beheerkaart is schematisch.^{1, 4}

Vergroten ↗

Het ontwerp-projectbesluit staat op maatwerkpercelen het hobbymatig houden van landbouwhuisdieren en van paarden en pony’s toe, zolang dat niet in strijd is met de oogmerken van artikel 2.3. Mijn begrazing houdt de weide kort. Het oeverprofiel en de oevervegetatie blijven intact. Ik bemest niet en gebruik geen bestrijdingsmiddelen.³

De drie tot vier paarden zijn een gewenste toekomstige mogelijkheid, met minder andere dieren, een aanpasbare bezetting en winterstalling op het woonerf. Voor de bezetting sluit ik aan bij de dichtheid die de provincie voor dit gebied hanteert: artikel 1.3 noemt voor extensief agrarisch beheer maximaal 1,5 GVE per hectare, en het BIJ12-beheeradvies gaat uit van doorgaans 1 GVE per hectare, tot circa 1,5. Ik vraag welke omrekening naar GVE voor paarden geldt en of de grens uit artikel 1.3 ook voor het hobbymatig houden onder artikel 3.6 wordt gehanteerd.^{1, 3, 6}

De maatwerkgrens ligt vast in het ontwerp-projectbesluit. Het conceptverslag van het locatiebezoek noemt een zienswijze op het ontwerp als de weg om die grens te wijzigen. Het ontwerp ligt van 7 september tot en met 19 oktober 2026 ter inzage.^{3, 10, 13}

Bij een SKNL-aanvraag voor functieverandering hoort een realisatieplan dat beschrijft hoe het natuurterrein wordt ontwikkeld en beheerd (artikel 17, vierde en vijfde lid). Vraag ik ook subsidie voor de inrichting aan, dan mag de uitvoering niet beginnen vóórdat de taxatie is uitgevoerd (artikel 11, eerste lid, onder d).¹¹

Het format van de provincie voor een basisnatuurplan kent de hoofdstukken gebied, resultaten van bureaustudie en veld, vlekkenplan, beschikbaarheid van gronden, samenvatting en literatuur. Hieronder staat waar die onderdelen in dit plan zitten.

1. Eigenaarinformatie. Lucas Albada Jelgersma, waarnemingen en keuzes van 13–16 september 2026: huidig gebruik, maaihistorie, elzen, bereikbaarheid, onderhoud, kruidenintroductie, gewenste dierenbezetting, eigendom en het zelf opstellen en indienen van het plan. Aantallen elzen zijn schattingen.
2. Actuele fotografie. Lucas Albada Jelgersma, 40 foto’s van 15 september 2026, F01–F40 (IMG_3560–IMG_3598 en IMG_3601). Datum en nummering zijn gecontroleerd aan de hand van de fotobestanden. De foto’s staan in het fotoalbum op deze pagina.
3. Ontwerp-projectbesluit Westveen. Provincie Zuid-Holland, Provinciaal blad 2026 nr. 14748, 27 augustus 2026: artikel 1.3 (extensief agrarisch beheer, 1,5 GVE per hectare), 2.3 (oogmerken), 2.9 (functiegebied Natuur Westveen maatwerkpercelen), 3.5 (verboden gebruik), 3.6 (hobbymatig houden van landbouwhuisdieren, paarden en pony’s), toelichting 5.3 en bijlage A, paragraaf 3.2 (oeverzones vrij van betreding door vee). Dossiercontrole 16 september 2026.
4. Kaart en oppervlakten. Kadaster en PDOK BGT, gecombineerd met de oorspronkelijke provinciale maatwerkgeometrie. Perceeloverlap berekend op 13–14 september 2026 met ongeronde coördinaten. Ambitiekaart Natuurbeheerplan Zuid-Holland 2026 en 2027 voor H 89 (12.770,1 m² N12.02 en 3.405,9 m² N04.02), dossiercontrole 30 juli 2026. Kaartondergrond: PDOK / Beeldmateriaal, luchtfotolaag 2026 orthoHR, CC BY 4.0; exacte opnamedag niet vastgesteld.
5. Natuurdoel N12.02. BIJ12, Kruiden- en faunarijk grasland, bijgewerkt 3 augustus 2026, en Index Natuur en Landschap versie 1.0 (juni 2026), p. 71: typeafbakening met ten minste 20% kruiden en mossen. Dossiercontrole 16 september 2026.
6. Beheeradvies. BIJ12, Beheeradvies N12.02, versie 2026, paragrafen 1.2.2 en 1.2.4 (gedrukte p. 4–5): seizoensbeweiden tot circa 1,5 GVE per hectare, productiedrempel van circa 5 ton droge stof per hectare, maaisel wordt altijd afgevoerd, verruiging door onvoldoende afvoer. Dossiercontrole 16 september 2026.
7. Plaatselijke kruidenintroductie. Louis Bolk Instituut, Hoe krijg je kruidenrijk grasland? (factsheet over inzaaien) en Handreiking voor boswachter en boer nr. 10 (stagnatie doorbreken door bodembewerking, enten en zaaien), 2023, beide p. 1–2: enten met maaisel van donorpercelen uit de buurt, zaad uit hetzelfde plantengeografische gebied, open zode voor kieming. Gecontroleerd 16 september 2026.
8. Ecologische onderbouwing maatwerkpercelen. Haskoning Nederland B.V. (J. Kasteel), Ecologische onderbouwing maatwerkpercelen Polder Westveen, notitie aan de provincie Zuid-Holland van 2 april 2026, kenmerk BJ8585-RHD-XX-XX-ME-EO-0001, bijlage 2 bij het ontwerp-projectbesluit, p. 3 (kwaliteit beheertypen: beoordeling op perceel-, watergang- of clusterniveau; buiten de maatwerkpercelen moet met zekerheid aan de eisen worden voldaan).
9. Basisnatuurplan 2025. Bui-TeGewoon groenprojecten (R.J.S. Terlouw), Basis Natuurplan familie Albada-Jelgersma, Woerdense Verlaat, in opdracht van de provincie Zuid-Holland, januari 2025, publicatie 2025/03: paragraaf 3.2 (bereikbaarheid met beheermachines), 3.5 (bodem, drooglegging en waterhuishouding) en p. 7 (kwaliteitsklasse Hoog niet realistisch voor het Westveen-gebied). Gebruikt als bron voor de uitgangssituatie; beschrijving in eigen woorden.
10. Kennisgeving terinzagelegging. Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, Kennisgeving terinzagelegging ontwerp-projectbesluit Westveen, Provinciaal blad, september 2026: ter inzage van 7 september tot en met 19 oktober 2026; eenieder kan in die termijn een zienswijze indienen.
11. SKNL Zuid-Holland. Provincie Zuid-Holland, Subsidieregeling kwaliteitsimpuls natuur en landschap Zuid-Holland (CVDR465939), geldende tekst: artikel 11, eerste lid, onder d (geen aanvang inrichting vóór de taxatie), artikel 17, vierde en vijfde lid (realisatieplan bij functieverandering), artikel 18, tweede lid, en artikel 20 (taxatie in opdracht van de provincie). Dossiercontrole 16 september 2026.
12. Kwaliteitsmaatlat N12.02. BIJ12, kwaliteitsmaatlatten bij de Index Natuur en Landschap, N12.02 kruiden- en faunarijk grasland: flora en fauna “Laag” indien niet aan de klasse “Midden” of “Hoog” is voldaan. Dossiercontrole 16 september 2026.
13. Conceptverslag locatiebezoek 30 juli 2026. Provincie Zuid-Holland, conceptverslag van het locatiebezoek aan de Uitweg 20 op 30 juli 2026, per e-mail ontvangen op 31 juli 2026, met de aanvulling van de eigenaar van dezelfde dag. Concept; niet door de provincie bevestigd. Genoemd: natuurtype hoeft zich niet hoger te kwalificeren dan Laag, oeverinrichting aan de Uitweg 20 niet aan de orde, wijziging van de maatwerkgrens via een zienswijze, SKNL-aanvraag afwaardering vóór vaststelling van het projectbesluit.